Sera ya KYC na AML ya Parimatch

KYC (Know Your Customer) ni mchakato wa uthibitishaji wa utambulisho ambao huhakikisha kwamba kila mmiliki wa akaunti anaweza kuthibitishwa kwa usalama. AML (Anti-Money Laundering) ni mkakati mpana zaidi unaolenga kuzuia matumizi mabaya ya huduma za kifedha kwa madhumuni ya utakatishaji wa fedha au ufadhili wa ugaidi.

KYC Ina Maana Gani kwa Mtumiaji

Kwa mtumiaji wa kawaida, KYC inamaanisha:

• Kuthibitisha umri na utambulisho wake kabla ya kuanza kutumia huduma za jukwaa;
• Kutoa hati halisi zinazoonyesha jina, tarehe ya kuzaliwa, na makazi;
• Kuhakikisha kwamba akaunti inamilikiwa na mtu mmoja tu wa kweli;
• Kulinda akaunti dhidi ya utumiaji usioidhinishwa wa watu wengine.

AML Ina Maana Gani kwa Usalama wa Jukwaa

Taratibu za AML zinalenga:

• Kugundua na kuzuia shughuli za kifedha zinazoshukiwa;
• Kuhakikisha kwamba fedha zinazoingia na kutoka kwenye jukwaa zinatoka kwenye vyanzo vinavyokubalika kisheria;
• Kufuata mahitaji ya udhibiti wa serikali ya Tanzania;
• Kutekeleza wajibu wa kuripoti shughuli za kushangaza kwa mamlaka husika.

Zote mbili, KYC na AML, zinafanya kazi pamoja kulinda mmiliki wa akaunti na mfumo mzima wa kifedha dhidi ya ulaghai na matumizi mabaya.

Usalama wa Akaunti

Uthibitishaji wa utambulisho ni sehemu ya lazima ya uendeshaji wa jukwaa la michezo ya bahati nzuri linalofuata sheria. Kuna sababu kadhaa zinazopelekea mtumiaji kuombwa kukamilisha mchakato huu.

Uthibitishaji wa utambulisho unasaidia:

• Kuzuia watu wasioidhinishwa kufikia akaunti ya mtumiaji;
• Kulinda taarifa za kifedha za mmiliki wa akaunti dhidi ya ulaghai;
• Kuhakikisha kwamba malipo yote yanafanywa kwa mtu sahihi.

Uthibitishaji wa Umri

Kulingana na sheria za Tanzania, michezo ya bahati nzuri ni kwa watu wenye umri wa miaka 18 na zaidi. Uthibitishaji wa hati za utambulisho unawezesha jukwaa kuhakikisha kwamba:

• Watumiaji wote wamekidhi kiwango cha chini cha umri kinachohitajika kisheria;
• Watoto wadogo hawana uwezo wa kufikia huduma za jukwaa.

Ufuatiliaji wa Masharti ya Udhibiti

Jukwaa linalo na leseni linafanywa kukidhi mahitaji ya kisheria yanayohusiana na:

• Kuzuia utakatishaji wa fedha;
• Kuzuia ufadhili wa ugaidi;
• Kufuata kanuni za udhibiti wa michezo ya bahati nzuri nchini Tanzania.

Faida kwa Mtumiaji

Mtumiaji aliyethibitishwa anafaidika kwa:

• Ufikiaji kamili wa huduma zote za jukwaa;
• Uchakataji wa malipo bila vikwazo visivyohitajika;
• Kiwango cha juu zaidi cha ulinzi wa akaunti yake.

Wakati wa mchakato wa uwasilishaji wa hati na uthibitishaji wa utambulisho, mtumiaji anaweza kuombwa kutoa aina mbalimbali za nyaraka na taarifa. Hati zinazohitajika zinategemea hali ya akaunti na aina ya uhakiki unaofanyika.

Uthibitishaji wa Utambulisho

Hati zinazoweza kuombwa ili kuthibitisha utambulisho ni pamoja na:

• Kitambulisho cha taifa chenye picha halisi;
• Pasipoti inayotumika;
• Leseni ya udereva inayotolewa na mamlaka husika;
• Hati nyingine yoyote ya utambulisho inayokubalika na jukwaa.

Uthibitishaji wa Makazi

Ili kuthibitisha anwani ya makazi, mtumiaji anaweza kuombwa kutoa:

• Bili ya umeme, maji, au gesi isiyozidi miezi mitatu;
• Taarifa ya benki yenye jina la mmiliki wa akaunti na anwani;
• Barua rasmi kutoka kwa mamlaka ya serikali inayoonyesha anwani ya sasa.

Uthibitishaji wa Njia ya Malipo

Ili kuthibitisha umiliki wa njia ya malipo, inaweza kuombwa:

• Picha au skani ya kadi ya benki (ikifunika nambari zisizo za lazima);
• Ushahidi wa akaunti ya malipo ya mtandaoni inayotumika;
• Hati nyingine zinazoonyesha uhusiano kati ya mtumiaji na njia ya malipo.

Taarifa za Kibinafsi

Mtumiaji anaweza pia kuombwa kuthibitisha:

• Jina kamili;
• Tarehe ya kuzaliwa;
• Nambari ya simu ya sasa;
• Anwani ya barua pepe inayotumika.

Mchakato wa uthibitishaji wa akaunti kwa ujumla hufuata hatua maalum. Kuelewa hatua hizi kunasaidia mtumiaji kukamilisha mchakato kwa haraka na bila usumbufu.

Hatua za Mchakato wa Uhakiki wa Utambulisho

1. Mtumiaji anaomba kuthibitisha akaunti au anapokea ombi kutoka kwa timu ya ufuatiliaji.
2. Mtumiaji anapakia hati zinazohitajika kupitia sehemu inayotengwa kwenye jukwaa.
3. Timu ya uthibitishaji inakagua hati zilizowasilishwa kwa mujibu wa mahitaji ya kisheria.
4. Mtumiaji anapewa taarifa ya matokeo ya uhakiki ndani ya muda uliotengwa.
5. Ikiwa hati hazikidhi mahitaji, mtumiaji anaombwa kuwasilisha nyaraka mbadala au nyongeza.

Muda wa Uchakataji

Muda wa kukamilika kwa mchakato wa uhakiki wa utambulisho unaweza kutofautiana kulingana na:

• Ubora na ukamilifu wa hati zilizowasilishwa;
• Idadi ya maombi yanayoshughulikiwa wakati huo;
• Hali yoyote ya ziada inayohitaji ukaguzi wa kina zaidi.

Maombi ya Nyongeza

Katika baadhi ya hali, timu ya ufuatiliaji inaweza kuomba:

• Hati za ziada ili kuthibitisha taarifa zilizotolewa;
• Ufafanuzi wa maelezo fulani yanayohusiana na akaunti;
• Uthibitishaji wa shughuli za hivi karibuni.

Mtumiaji anapaswa kuhakikisha kwamba hati zote zinawasilishwa kwa uwazi, zinasomeka, na hazijaharibiwa ili kuharakisha mchakato.

Parimatch imetekeleza mfumo kamili wa hatua za kuzuia utakatishaji wa fedha (AML) kwa mujibu wa mahitaji ya kisheria ya Tanzania na viwango vya kimataifa. Hatua hizi zinaendesha ufuatiliaji wa shughuli na kuhakikisha kwamba jukwaa halitumiwa kwa madhumuni haramu.

Ufuatiliaji wa Shughuli za Kifedha

Mfumo wa AML wa jukwaa unatekeleza:

• Ufuatiliaji wa mara kwa mara wa shughuli zote za kifedha kwenye akaunti;
• Uchambuzi wa mwenendo wa malipo na mifumo ya tabia za watumiaji;
• Utambuzi wa automatiki wa shughuli zinazoshukiwa au za kawaida nje ya kawaida.

Tathmini ya Hatari

Kila akaunti inaweza kupewa tathmini ya hatari kulingana na:

• Historia ya shughuli za kifedha;
• Mwenendo wa utumiaji wa jukwaa;
• Taarifa za utambulisho na makazi;
• Mabadiliko ya ghafla katika tabia za akaunti.

Hatua za Udhibiti wa Ziada

Kwa akaunti zinazopokea tathmini ya hatari ya juu, jukwaa linaweza:

• Kuomba uthibitishaji wa ziada wa utambulisho;
• Kufanya uhakiki wa kina wa shughuli za hivi karibuni;
• Kuweka vikwazo vya muda kwenye akaunti wakati wa uchunguzi;
• Kuwasilisha taarifa kwa mamlaka husika ikiwa inahitajika kisheria.

Ufadhili wa Ugaidi

Kando na kuzuia utakatishaji wa fedha, jukwaa linatekeleza taratibu za kuzuia ufadhili wa ugaidi (CTF) ambazo zinajumuisha ukaguzi wa orodha za kimataifa za watu na mashirika yaliyopigwa marufuku.

Mfumo wa ufuatiliaji wa shughuli za kifedha ni sehemu ya msingi ya programu ya AML ya jukwaa. Unafanya kazi kwa kutumia mchanganyiko wa teknolojia ya automatiki na ukaguzi wa binadamu.

Mifumo ya Automatiki ya Ufuatiliaji

Teknolojia ya ufuatiliaji wa shughuli inafanya kazi kwa:

• Kukagua kila shughuli ya kifedha dhidi ya vigezo vilivyowekwa;
• Kutambua mifumo ya malipo inayoashiria shughuli za kushangaza;
• Kuzalisha tahadhari za automatiki wakati shughuli zinazidi viwango vilivyowekwa;
• Kurekodi na kuhifadhi kumbukumbu za shughuli zote kwa ajili ya ukaguzi wa baadaye.

Ukaguzi wa Binadamu

Pamoja na mifumo ya automatiki, ukaguzi wa binadamu unafanya kazi kwa:

• Kuchunguza tahadhari zinazozalishwa na mfumo wa automatiki;
• Kufanya maamuzi ya mwisho kuhusu hatua zinazohitajika;
• Kuhakikisha kwamba ukaguzi wa kina unafanyika kwa akaunti zenye hatari ya juu.

Mifumo ya Tabia Inayoshukiwa

Mfano wa tabia zinazoweza kusababisha ukaguzi wa ziada ni pamoja na:

• Amana nyingi ndogo zinazofanywa kwa haraka katika muda mfupi;
• Uhamishaji wa fedha bila shughuli ya mchezo inayolingana;
• Mabadiliko makubwa ya ghafla katika kiasi cha amana au uondoaji;
• Matumizi ya njia nyingi tofauti za malipo bila sababu inayoeleweka;
• Maombi ya uondoaji mara baada ya amana bila mchezo mkubwa.

Tathmini ya Hatari Kulingana na Taarifa

Tathmini ya hatari inazingatia:

• Eneo la jiografia la mtumiaji;
• Aina ya njia ya malipo inayotumiwa;
• Kiwango cha uhakiki wa data ya kibinafsi.

Katika hali fulani, jukwaa linaweza kuomba mtumiaji kutoa taarifa zinazoonyesha chanzo cha fedha zinazotumika kwenye akaunti. Hatua hii ni sehemu ya taratibu za AML zinazohakikisha uwazi wa kifedha.

Hali Zinazoweza Kusababisha Ombi Hili

Mtumiaji anaweza kuombwa kutoa uthibitishaji wa chanzo cha fedha wakati:

• Kiasi cha amana au shughuli kinazidi mwelekeo wa kawaida wa akaunti;
• Kuna mabadiliko ya ghafla na ya kubwa katika tabia za kifedha za akaunti;
• Mfumo wa ufuatiliaji unatambua mwenendo unaohitaji uchunguzi zaidi;
• Akaunti inaonyesha dalili za kutumika kwa njia isiyokusudiwa.

Aina za Hati Zinazoweza Kuombwa

Kuthibitisha chanzo cha fedha kunaweza kuhusisha:

• Taarifa za mshahara au barua ya mwajiri;
• Taarifa za benki zinazoonyesha historia ya mapato;
• Hati za biashara au faida kutoka kwa shughuli za kibiashara;
• Hati zinazoonyesha mapato ya urithi, mauzo ya mali, au vyanzo vingine vinavyokubalika kisheria.

Madhumuni ya Uthibitishaji Huu

Ukaguzi wa chanzo cha fedha unafanywa kwa madhumuni ya:

• Kuhakikisha kwamba fedha zinazotumika kwenye jukwaa zinatoka vyanzo vinavyokubalika kisheria;
• Kulinda mmiliki wa akaunti dhidi ya matumizi ya akaunti yake kwa madhumuni haramu;
• Kutimiza wajibu wa kisheria wa jukwaa kwa mujibu wa sheria za Tanzania.

Mtumiaji anahakikishiwa kwamba taarifa zote zinazotolewa zinashughulikiwa kwa usiri kamili na kwa mujibu wa sera ya ulinzi wa data.

Ulaghai wa Utambulisho

Shughuli zifuatazo zinapigwa marufuku kwa mujibu wa sera hii:

• Kutoa taarifa za uongo au za kupotosha wakati wa usajili wa akaunti;
• Kuwasilisha hati za bandia, zilizobadilishwa, au za mtu mwingine;
• Kujaribu kukwepa mchakato wa uhakiki wa utambulisho kwa njia yoyote;
• Kuunda akaunti nyingi kwa kutumia taarifa tofauti za kubuni.

Shughuli za Mtu wa Tatu

Ni marufuku kwa mmiliki wa akaunti:

• Kutumia njia za malipo zinazomilikiwa na mtu mwingine;
• Kupokea au kutuma fedha kwa niaba ya mtu mwingine;
• Kuruhusu mtu mwingine kutumia akaunti yake mwenyewe;
• Kushiriki katika mpango wowote wa kugawana akaunti au fedha.

Shughuli za Fedha Zinazoshukiwa

Shughuli zifuatazo zinachukuliwa kuwa za kushangaza na zinaweza kusababisha uchunguzi:

• Kujaribu kutakatisha fedha kupitia mchakato wa amana na uondoaji;
• Kufanya amana kubwa bila shughuli inayolingana ya mchezo;
• Kutumia jukwaa kama njia ya kuhamisha fedha badala ya kwa ajili ya michezo ya bahati nzuri.

Matokeo ya Ukiukaji

Ukiukaji wa sera hii unaweza kusababisha:

• Kusimamishwa mara moja kwa akaunti;
• Kuzuia uondoaji wa fedha wakati wa uchunguzi;
• Kuwasilisha taarifa kwa mamlaka husika za Tanzania;
• Kufutwa kwa kudumu kwa akaunti.

Akaunti zote zinaweza kukaguliwa mara kwa mara kama sehemu ya taratibu za uzingatiaji wa sheria za AML na KYC. Ukaguzi huu si ishara ya makosa yoyote, bali ni hatua ya kawaida ya usalama na udhibiti.

Wakati Ukaguzi Unaweza Kufanyika

Ukaguzi wa akaunti unaweza kufanywa:

• Kwa ratiba ya kawaida kama sehemu ya ufuatiliaji wa mara kwa mara;
• Wakati mfumo wa automatiki unatambua mwenendo unaohitaji uchunguzi;
• Baada ya mabadiliko makubwa katika tabia za kifedha za akaunti;
• Wakati akaunti haikuthibitishwa kamili wakati wa usajili;
• Ikiwa kuna taarifa zinazopingana au hazijakamilika kwenye akaunti.

Aina za Ukaguzi

Ukaguzi wa uzingatiaji unaweza kujumuisha:

• Mapitio ya hati za utambulisho zilizotolewa awali;
• Ukaguzi wa mwelekeo wa shughuli za kifedha za akaunti;
• Ombi la hati mpya au za ziada ikiwa hati za awali zimekwisha muda;
• Uthibitishaji wa taarifa za mawasiliano kama vile nambari ya simu au anwani ya barua pepe.

Athari za Ukaguzi kwa Mtumiaji

Wakati wa ukaguzi unaoendelea:

• Baadhi ya vitendo vya akaunti vinaweza kusimamishwa kwa muda;
• Mtumiaji anaweza kuombwa kuwasiliana na timu ya usaidizi wa jukwaa;
• Fedha zilizopo kwenye akaunti zinabaki salama wakati wa uchunguzi;
• Mtumiaji atapewa taarifa kuhusu hatua inayofuata mara inapowezekana.

Kutoa Taarifa Sahihi

Mtumiaji anahitajika:

• Kutoa taarifa za kweli na sahihi wakati wa kuunda akaunti;
• Kuhakikisha kwamba jina, tarehe ya kuzaliwa, anwani, na maelezo mengine yanafanana na hati rasmi;
• Kuepuka kutoa taarifa za kupotosha au za kubuni kwa makusudi yoyote.

Kusasisha Taarifa za Akaunti

Ikwa taarifa za akaunti zimebadilika, mtumiaji anapaswa:

• Kusasisha anwani ya makazi ikiwa amehama;
• Kusasisha nambari ya simu au anwani ya barua pepe inapobadilika;
• Kuwasiliana na timu ya usaidizi ikiwa mabadiliko makubwa ya hali yake ya kifedha au makazi yamefanyika.

Kushirikiana na Ombi za Uthibitishaji

Mtumiaji anahitajika:

• Kujibu maombi ya uthibitishaji ndani ya muda uliowekwa;
• Kuwasilisha hati zinazohitajika kwa ukamilifu na wazi;
• Kutoa ufafanuzi wa ziada ikiwa utaombwa na timu ya ufuatiliaji;
• Kushirikiana na ukaguzi wowote unaofanyika kuhusiana na akaunti yake.

Wajibu wa Ziada

Mtumiaji pia anahitajika:

• Kuhakikisha kwamba akaunti haitumiwa na mtu mwingine yeyote;
• Kutumia njia za malipo zinazolingana na zile zilizosajiliwa kwenye akaunti;
• Kuwasiliana na jukwaa mara moja ikiwa anahisi akaunti yake imetumika bila ruhusa.

Kila mmiliki wa akaunti ana wajibu wa kufuata sera ya KYC na AML ya jukwaa. Kushirikiana na taratibu hizi ni sharti la lazima la kutumia huduma za jukwaa.

Hati na taarifa za kibinafsi zinazowasilishwa wakati wa mchakato wa uthibitishaji wa utambulisho zinahifadhiwa na kushughulikiwa kwa mujibu wa viwango vya juu vya usalama na usiri.

Jinsi Data Inavyoshughulikiwa

Data ya kibinafsi iliyowasilishwa:

• Inakaguliwa tu na wafanyakazi walioidhinishwa wanaofanya kazi kwenye idara ya uzingatiaji;
• Haishirikishwi na wahusika wa nje isipokuwa inahitajika kisheria au kwa madhumuni ya kuthibitisha;
• Inahifadhiwa kwenye mifumo salama inayotumia teknolojia ya kisasa ya ufichaji wa data;
• Inashughulikiwa kwa mujibu wa sera ya faragha ya jukwaa.

Hatua za Usalama

Jukwaa linatekeleza hatua za usalama wa data zinazojumuisha:

• Ufichaji wa data wakati wa uhamishaji na uhifadhi;
• Udhibiti mkali wa ufikiaji wa hati za watumiaji;
• Ufuatiliaji wa mara kwa mara wa mifumo ya uhifadhi wa data;
• Mafunzo ya mara kwa mara ya wafanyakazi kuhusu ulinzi wa taarifa za kibinafsi.

Muda wa Uhifadhi wa Data

Data ya uthibitishaji:

• Inahifadhiwa kwa muda unaohitajika kisheria baada ya kufungwa kwa akaunti;
• Inafutwa au kutengwa kwa mujibu wa mahitaji ya kisheria ya Tanzania pale inapohitajika;
• Haibadilishwi wala kutumiwa kwa madhumuni mengine yasiyoidhinishwa.

Haki za Mtumiaji

Mujibu wa sheria zinazohusika, mtumiaji ana haki ya:

• Kuomba kujua aina ya data inayohifadhiwa kuhusu akaunti yake;
• Kuomba marekebisho ya taarifa zisizo sahihi;
• Kuwasiliana na timu ya usaidizi kuhusu maswali yoyote yanayohusiana na data yake ya kibinafsi.

Sababu za Kusasisha Sera

Mabadiliko ya sera yanaweza kutokea kwa sababu ya:

• Mabadiliko ya sheria za Tanzania zinazohusiana na michezo ya bahati nzuri au uzingatiaji wa AML;
• Mabadiliko ya viwango vya kimataifa vya kuzuia utakatishaji wa fedha;
• Marekebisho ya michakato ya ndani ili kuboresha ufanisi wa taratibu za uthibitishaji;
• Mahitaji mapya ya mamlaka ya udhibiti inayosimamia jukwaa.

Jinsi Watumiaji Wanavyopewa Taarifa

Watumiaji watajulishwa kuhusu mabadiliko ya sera kwa njia moja au zaidi kati ya:

• Taarifa inayoonekana kwenye ukurasa mkuu wa jukwaa;
• Barua pepe inayotumwa kwa anwani iliyosajiliwa kwenye akaunti;
• Arifa inayoonekana mara mtumiaji atakapoingia kwenye akaunti yake.

Umuhimu wa Kupitia Sera ya Kisasa

Kila mtumiaji anahimizwa:

• Kupitia toleo la hivi karibuni la sera hii mara kwa mara;
• Kuzingatia tarehe ya mwisho ya kusasishwa iliyoonyeshwa kwenye ukurasa huu;
• Kuendelea kutumia huduma za jukwaa kuchukuliwa kama kukubaliana na mabadiliko yoyote ya sera;
• Kuwasiliana na timu ya usaidizi ikiwa ana maswali yoyote kuhusu mabadiliko ya sera.